Κύριες πρόνοιες της φορολογικής μεταρρύθμισης

Παρουσιάζονται σε συντομία οι κύριες πρόνοιες των έξι νομοσχεδίων που αποτελούν την φορολογική μεταρρύθμιση:

Νόμος που τροποποιεί τους περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμους

Για τα φυσικά πρόσωπα αναθεωρούνται και διευρύνονται οι φορολογικές κλίμακες με οριζόντια αύξηση του αφορολόγητου από €19.500 σε €20.500

Αναθεωρημένες κλίμακες και συντελεστής φόρου:

Υφιστάμενες κλίμακες και συντελεστής φόρου:

Στις περιπτώσεις όπου το οικογενειακό ετήσιο εισόδημα (συζύγων/συμβίων) είναι μικρότερο των €80.000 ή για πολύτεκνες οικογένειες είναι μικρότερο των €100.000 ή για μονήρης μικρότερο των €40.000 παραχωρείται σε κάθε σύζυγο ή συμβίο οι ακόλουθες φορολογικές απαλλαγές για:

(α) κάθε τέκνο €1.000 (οι μονογονεϊκές οικογένειες κατατάσσονται στο ευνοϊκότερο σενάριο, δηλαδή €2.000 έκπτωση ανά τέκνο)

(β) κάθε φοιτητή €1.000,

(γ) τόκους εξυπηρετούμενου δανείου για αγορά κύριας κατοικίας ή για ενοικίαση κύριας κατοικίας παραχωρείται έκπτωση μέχρι €1.500,

(δ) για ενεργειακή αναβάθμιση κύριας κατοικίας ή για αγορά νέου ηλεκτρικού οχήματος παραχωρείται έκπτωση μέχρι €1.000.

Ο εταιρικός φορολογικός συντελεστής αυξάνεται από 12,5% στο 15%

Εισάγεται ειδικός τρόπος φορολόγησης των κερδών από διάθεση κρυπτοστοιχείων με οριζόντιο συντελεστή 8% (τυχόν ζημιές από διάθεση μπορούν να συμψηφισθούν με κέρδη εντός του ίδιου έτους)

Επεκτείνεται η περίοδος μεταφοράς ζημιών από 5 έτη σε 7 έτη

Επεκτείνεται η υπερέκπτωση 120% για δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης άυλου περιουσιακού στοιχείου μέχρι το 2030

Αυξάνεται σε €30.000 από €17.086 το μέγιστο όριο εξόδων ψυχαγωγίας που εκπίπτουν του φορολογητέου εισοδήματος

Εκπίπτει για φορολογικούς σκοπούς η δαπάνη πρώτης εγγραφής σε αναγνωρισμένου χρηματιστήριο μέχρι του ποσού των €300.000 (τυχόν αχρησιμοποίητο ποσό στη βάση σχεδίου ήσσονος σημασίας «De Minimis» δύναται να χρησιμοποιηθεί εντός 3 ετών)

Εισάγεται ειδικός τρόπος φορολόγησης ύψους 8% επί των δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών (stock options) (μέχρι το διπλάσιο των απολαβών του εργαζόμενου) στη βάση εγκεκριμένου σχεδίου παροχής εργοδότη, σημειώνεται ότι το όφελος δεν μπορεί να υπερβεί το ποσό του €1εκ εντός της 10 έτους περιόδου

Επεκτείνονται μέχρι το 2030 οι αυξημένοι συντελεστές κεφαλαιουχικών εκπτώσεων για δαπάνες που συνδέονται με την ενεργειακή αναβάθμισής των επιχειρήσεων

Αυξάνονται τα μέγιστα όρια ανά κατηγορία ελεγχόμενων συναλλαγών για τις οποίες οι φορολογούμενοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση τήρησης Κυπριακού Φακέλου Τεκμηρίωσης (transfer pricing). Για χρηματοδοτικές συναλλαγές το όριο θα ανέρχεται σε €10 εκ., για αγοραπωλησίες αγαθών €5εκ. και για άλλες συναλλαγές €2,5εκ.

Διευκρινίζεται ότι οι χαριστικές πληρωμές που καταβάλλονται από εργοδότη εφάπαξ (στην έναρξη ή στη λήξη της εργοδότησης) υπόκεινται σε φορολογία εισοδήματος με οριζόντιο συντελεστή 20%, αφού παραχωρηθεί αφορολόγητο ποσό ύψους €200.000 στις περιπτώσεις όπου οι χαριστικές αποζημιώσεις δίδονται λόγω τερματισμού εργοδότησης

Επεκτείνεται η έκπτωση επί του φορολογητέου εισοδήματος φυσικών προσώπων, για ασφάλιστρα για κάλυψη μόνιμης ή μερικής ανικανότητας, πέραν της ασφάλειας ζωής

Παραχωρούνται ως έκπτωση μέχρι €500 επί του φορολογητέου εισοδήματος ατόμου, τα ασφάλιστρα κατοικίας έναντι κινδύνων φυσικών καταστροφών

Παραχωρούνται αυξημένες κεφαλαιουχικές εκπτώσεις ύψους είκοσι τοις εκατό (20%) για δαπάνες που διενεργούνται σε μηχανήματα και εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται για αγροτική ή κτηνοτροφική παραγωγή, μετά την αφαίρεση οποιουδήποτε ποσού επιδότησης

Διευκρινίζεται ότι το εισόδημα από τόκους ατόμου, ταμείου προνοίας, κρατικών οργανισμών, της αρχής τοπικής αυτοδιοίκησης και των οντοτήτων της Γενικής Κυβέρνησης απαλλάσσεται από το φόρο εισοδήματος και υπόκειται σε έκτακτη αμυντική εισφορά

Καθορίζεται ότι το εισόδημα από τόκους συλλογικού επενδυτικού σχεδίου (ανοικτού ή κλειστού τύπου) υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος και απαλλάσσεται από την επιβολή έκτακτης αμυντικής εισφοράς

Τροποποιείται το ειδικό καθεστώς σύνταξης από την παροχή υπηρεσιών στο εξωτερικό όπου για ποσό πέραν των €5.000 (αντί €3.420) να φορολογείται με 5%

Διευκρινίζεται ότι από 1/1/2031 το κέρδος από εξαργύρωση μεριδίου ή μετοχής σε συλλογικό επενδυτικό σχέδιο ανοικτού ή κλειστού τύπου συνιστά μέρισμα.

Παράλληλα εισάγονται μέτρα που αποσκοπούν στην πάταξη της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής, με σκοπό την αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης και την προστασία των δημοσίων εσόδων, ενδεικτικά αναφέρονται τα ακόλουθα:

Διευκρινίζεται ότι τα νομικά πρόσωπα που έχουν συσταθεί ή εγγραφεί στη Δημοκρατία, θεωρούνται φορολογικοί κάτοικοι Κύπρου

Καθορίζεται ότι τα ταμεία προνοίας και συντάξεως υπόκεινται κανονικά σε φορολογία, εάν ασκούν επιχείρηση ή στη περίπτωση εκμετάλλευσης ακίνητης ιδιοκτησίας

Καταργείται η παραχώρηση έκπτωσης που αφορά τόκο για απόκτηση μετοχών 100% θυγατρικής εταιρείας, με μεταβατικές διατάξεις μέχρι και το 2027, για επενδύσεις που διενεργήθηκαν μέχρι την 31/12/2025. Στις περιπτώσεις που η θυγατρική εταιρεία βρίσκεται σε μη- συνεργάσιμη δικαιοδοσία δεν παραχωρείται καμία έκπτωση

Διευκρινίζεται ότι το κέρδος μόνιμης εγκατάστασης που βρίσκεται σε μη- συνεργάσιμη δικαιοδοσία, δεν απαλλάσσεται του φόρου εισοδήματος

Τροποποιείται το ύψος των προστίμων, ώστε να ενισχυθεί η εθελούσια συμμόρφωση.

Νόμος που τροποποιεί τους περί Έκτακτης Εισφοράς για την Άμυνα

Καταργείται η λογιζόμενη διανομή μερίσματος στα κέρδη που κτώνται μετά την 1/1/2026

Μειώνεται ο συντελεστής επιβολής έκτακτης αμυντικής εισφοράς επί της πραγματικής διανομής μερίσματος από 17% στο 5%, για κέρδη που θα δημιουργηθούν μετά την 1/1/2026,

Καταργείται η επιβολή έκτακτης αμυντικής εισφοράς στο εισόδημα από ενοίκια – δηλαδή το 3% στο 75% των εισοδημάτων από ενοίκια (2,25%). Τα ενοίκια εισπρακτέα συνεχίζουν να φορολογούνται κάτω από το φόρο εισοδήματος.

Επιβάλλεται 5% φόρος παρακράτησης επί των μερισμάτων στα εισοδήματα που καταβάλλονται προς εταιρεία που είναι κάτοικος σε δικαιοδοσία με χαμηλό φορολογικός συντελεστή,

Μειώνεται ο συντελεστής φόρου παρακράτησης έκτακτης εισφοράς σε τόκους από κυβερνητικά ομόλογα άλλου Κράτους Μέλους και επί των καταθέσεων του Ταμείου Ασφάλισης Υγείας στο 3%,

Μειώνεται ο συντελεστής φόρου παρακράτησης έκτακτης εισφοράς σε τόκους που κτώνται από θρησκευτικό, φιλανθρωπικό ή εκπαιδευτικό ίδρυμα δημοσίου χαρακτήρα καθώς και εταιρειών της Δημοκρατίας που έχουν συσταθεί αποκλειστικά για προαγωγή της τέχνης, της επιστήμης ή και του αθλητισμού στο 3%,

Διευκρινίζεται ότι τόκοι που καταβάλλονται από ομόλογα εισηγμένα στη Νέα αγορά του ΧΑΚ υπόκεινται σε έκτακτη αμυντική εισφορά 3%,

Εισάγεται εναλλακτικός τρόπος φορολόγησης των μη κατοίκων (NonDomicile) μετά την συμπλήρωση 17 ετών στην Κύπρο για περίοδο 5 πλέον 5 έτη με την καταβολή εφάπαξ ποσού €250.000 για την πενταετία,

Απλοποιείται η καταβολή έκτακτης αμυντικής εισφοράς για εισοδήματα από μερίσματα και τόκους εξωτερικού (από δυο δόσεις σε μια) και θα καταβάλλεται κατά την υποβολή της δήλωσης εισοδήματος,

Παράλληλα εισάγονται μέτρα που αποσκοπούν στην πάταξη της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής, με σκοπό την προστασία των δημοσίων εσόδων, ενδεικτικά αναφέρονται τα ακόλουθα:

Προβλέπονται αντικαταχρηστικά μέτρα για συγκεκαλυμένη διανομή μερίσματος με έκτακτη αμυντική εισφορά ύψους 10%,

Διευκρινίζεται ότι για παραχώρηση των σχετικών εξαιρέσεων στο Νόμο, εισηγμένη εταιρεία, θεωρείται αυτή που έχει εισαχθεί στη ρυθμιζόμενη αγορά χρηματιστηρίου,

Εισάγεται γενικός κανόνας κατά των καταχρήσεων,

Τροποποιείται το ύψος των προστίμων, ώστε να ενισχυθεί η εθελούσια συμμόρφωση.

Νόμος που τροποποιεί του περί Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμους

Επεκτείνεται και στις αντιπαροχές ακίνητης ιδιοκτησίας η απαλλαγή που εφαρμόζεται στις περιπτώσεις ανταλλαγής ακίνητης ιδιοκτησίας,

Αναπροσαρμογή των δια βίου απαλλαγών επί των φόρων κεφαλαιουχικών κερδών; Η γενική απαλλαγή από €17.086 που είναι σήμερα αυξάνεται σε €20.000. Η απαλλαγή γεωργικής γης από €25.629 που είναι σήμερα αυξάνεται σε €30.000. Η απαλλαγή κύριας κατοικίας: από €85.430 σε €100.000.

Τροποποιείται ο όρος ακίνητη ιδιοκτησία, ώστε να μειωθεί το ποσοστό που υπόκειται σε φορολογία και περιλαμβάνει διάθεση μετοχών εταιρειών που η αγοραία αξία των ακινήτων προέρχεται έμμεσα κατά 20% (αντί 50%) από ακίνητη ιδιοκτησία στη Δημοκρατία, ούτως ώστε να αντιμετωπιστούν φαινόμενα αποφυγής φόρου,

Σε περίπτωση διάθεσης μετοχών εταιρείας, ως η αγοραία αξία των οποίων αντιπροσωπεύεται ουσιαστικά από την αγοραία αξία της ακίνητης ιδιοκτησίας, ορίζεται το προϊόν διάθεσης των μετοχών όπως δηλώνεται από τους συμβαλλόμενους, αναπροσαρμοζόμενο με την αγοραία αξία άλλων περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων,

Εισάγεται πρόνοια όπου δύναται ο Έφορος Φορολογίας να μην συναινέσει στη μεταβίβαση ακίνητης ιδιοκτησίας στις περιπτώσεις όπου ο διαθέτης ή ο αγοραστής δεν είναι πλήρως συμμορφωμένοι με τις φορολογικές τους υποχρεώσεις (εξαιρούνται οι εκποιήσεις).

Νόμος που τροποποιεί τους περί Χαρτοσήμων Νόμους

Οι βασικότερες πρόνοιες που περιλαμβάνονται στο υπό αναφορά νομοσχέδιο είναι η διαγραφή των προνοιών που καθιστούν υποχρεωτική την χαρτοσήμανση εγγράφων, με εξαίρεση:

α) τις συμβάσεις στους τομείς των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών,

β) τα ασφαλιστικά συμβόλαια,

γ) τις συμβάσεις που αφορούν μεταβιβάσεις ακίνητης ιδιοκτησίας και μισθώσεις ακίνητης ιδιοκτησίας αξίας άνω των πενήντα χιλιάδων ευρώ (€50.000)

Μεταβίβαση ακίνητης ιδιοκτησίας: Σύμβαση ή μνημόνιο σύμβασης για μεταβίβαση ακίνητης ιδιοκτησίας και όλα τα έγγραφα που ενσωματώνουν σύμβαση για μεταβίβαση ακίνητης ιδιοκτησία:

Για αξία σύμβασης πέραν των Πενήντα χιλιάδων ευρώ (€50.000), δύο τοις χιλιοίς (0.2%) της αξίας της σύμβασης και μέγιστη αξία χαρτοσήμου τις είκοσι χιλιάδες ευρώ (€20.000).

Για παράδειγμα για σύμβαση αξίας 500.000 Ευρώ από 908 Ευρώ θα καταβάλλεται τέλος χαρτοσήμου 1.000 Ευρώ (σύμφωνα με την τρέχουσα νομοθεσία μέχρι 5.000 Ευρώ καταβάλλεται 0%, από 5.000 μέχρι 170.000 Ευρώ, 0,15% και για οποιαδήποτε ποσά πάνω από 170.000 Ευρώ, 0,2% με μέγιστο ποσό τις 20.000)

Μισθώσεις Ακίνητης Ιδιοκτησίας:

Σύμβαση μίσθωσης και ακίνητης ιδιοκτησίας

Όταν η μίσθωση συνομολογείται για καθορισμένο χρόνο – Πάνω στο ποσό ή την αξία του μισθώματος, περιλαμβανομένου και οποιουδήποτε ποσού πέρα από το καθορισμένο μίσθωμα το οποίο καταβάλλεται υπό μορφή προκαταβολής (premium)

Για αξία σύμβασης πέραν των πενήντα χιλιάδων ευρώ (€50.000), δυο τοις χιλιοίς (0.2%) της αξίας της σύμβασης, με μέγιστη αξία χαρτοσήμου τις είκοσι χιλιάδες ευρώ(€20.000)

Όταν η μίσθωση είναι για απεριόριστο χρόνο

Για αξία σύμβασης πέραν των πενήντα χιλιάδων ευρώ (€50.000), δυο τοις χιλιοίς (0.2%) της αξίας της σύμβασης, με μέγιστη αξία χαρτοσήμου τις είκοσι χιλιάδες ευρώ(€20.000).

Πάνω στο ποσό ή την αξία του μισθώματος για την περίοδο των εκατό χρόνων, περιλαμβανομένου και οποιουδήποτε ποσού πέραν από το καθορισμένο μίσθωμα το οποίο καταβάλλεται με τη μορφή προκαταβολής (premium).

Νόμος που τροποποιεί τους περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο απώτερος σκοπός των τροποποιήσεων είναι ο εξ’ ορθολογισμός των φορολογικών δηλώσεων και καταβολής του οφειλόμενου φόρου, η πάταξη φαινομένων φοροδιαφυγής και φοροδιαφυγής καθώς και η ενίσχυση των εξουσιών του Τμήματος Φορολογίας για είσπραξη οφειλόμενων φόρων. Με το προτεινόμενο νομοσχέδιο νομοθετούνται ενδεικτικά τα ακόλουθα από 1/1/2026:

Αυξάνεται το όριο από €70.000 σε €120.000 του μεικτού εισοδήματος για υποχρεωτική υποβολή εξελεγμένων λογαριασμών από φυσικό πρόσωπο

Μετατίθεται η ημερομηνία υποβολής φορολογικής δήλωσης νομικών προσώπων μέχρι 31 Ιανουαρίου του μεθεπόμενου έτους που ακολουθεί το φορολογικό έτος και η ημερομηνία αυτή θα ισχύει και για την καταβολή του εταιρικού φόρου

Καθίσταται υποχρεωτική η υποβολή της φορολογικής δήλωσης από όλα τα φυσικά πρόσωπα, που είναι κάτοικοι της Δημοκρατίας ηλικίας 25 ετών και άνω, ανεξαρτήτως αν έχουν φορολογητέο εισόδημα, για διεύρυνση της φορολογικής βάσης και ενίσχυση των φορολογικών εσόδων

Εισάγεται η υποχρεωτική υποβολή φορολογικής δήλωσης από συνεταιρισμούς

Επεκτείνεται η προθεσμία υποβολής έντασης στον Έφορο Φορολογίας στις 60 μέρες,

Παρέχεται η δυνατότητα στον Έφορο Φορολογίας να ζητά την υποβολή κατάστασης ενεργητικού και παθητικού που να καλύπτει περίοδο οχτώ (8) ετών και την υποχρεωτική τήρηση στοιχείων που υποστηρίζουν τη φορολογική δήλωση για οχτώ (8) έτη, μετά την πραγματική ημερομηνία υποβολής δήλωσης

Ενδυναμώνονται οι εξουσίες του Τμήματος Φορολογίας για απαίτηση παροχής φορολογικών στοιχείων ανεξαρτήτως τραπεζικού ή επαγγελματικού απορρήτου,

Τροποποιούνται τα διοικητικά πρόστιμα και χρηματικές επιβαρύνσεις ώστε να ενισχυθεί η εθελούσια συμμόρφωση.

Ενισχύονται οι υφιστάμενες διατάξεις που αφορούν τη δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών, κινητής περιουσίας και εγγραφή εμπράγματου βάρους σε ακίνητη ιδιοκτησία

Εισάγεται νέα διάταξη για ενίσχυση των εισπρακτικών μέτρων του Τμήματος Φορολογίας για δέσμευση μετοχών εταιρείας για οφειλόμενο φόρο

Εισάγεται διάταξη με την οποία γίνεται αποδεκτή (μετά από αίτηση του φορολογούμενου) η μεταβίβαση ακινήτου προς όφελος της Δημοκρατίας, έναντι εξόφλησης φορολογικών οφειλών, με σκοπό τη παροχή εναλλακτικού τρόπου εξόφλησής οφειλών, στους φορολογουμένους.

Η καταβολή ενοικίου που αφορά ακίνητη ιδιοκτησία εντός της Δημοκρατίας και του οποίου το συνολικό μηνιαίο ύψος ισούται ή υπερβαίνει το ποσό των πεντακοσίων (€500), διενεργείται αποκλειστικά μέσω: (α) τραπεζικού εμβάσματος, ή (β) πληρωμής με χρεωστική ή πιστωτική κάρτα, ή (γ) οποιουδήποτε άλλου αναγνωρισμένου ηλεκτρονικού μέσου πληρωμής.».

Ο Έφορος Φορολογίας δύναται με απόφαση του να αναστείλει την λειτουργία της επιχείρησης και να σφραγίσει τα υποστατικά αυτής εφόσον πρόσωπο που ασκεί την επιχείρηση: (i) παραλείπει να υποβάλει τουλάχιστον δύο φορολογικές δηλώσεις ή τουλάχιστον δώδεκα μηνιαίες δηλώσεις παρακρατήσεων φόρων και εισφορών, ή (ii) παραλείπει να καταβάλει τον υπ’ αυτού υπολογιζόμενο φόρο σύμφωνα με φορολογική ή φορολογικές δηλώσεις ή τον οφειλόμενο φόρο ή εισφορά σύμφωνα με δήλωση ή δηλώσεις παρακρατήσεων φόρων και εισφορών, ή σύμφωνα με βεβαίωση ή βεβαιώσεις του Εφόρου Φορολογίας και νοουμένου ότι το οφειλόμενο ποσό περιλαμβανομένων των επιβαρύνσεων συνολικά ξεπερνά τις είκοσι χιλιάδες ευρώ (€20.000) (iii) εξέδωσε ανακριβή από τα προβλεπόμενα στον παρόντα Νόμο τιμολόγια ή αποδείξεις ή δεν τα εξέδωσε, (iv) παρεμποδίζει τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου από εξουσιοδοτημένους λειτουργούς.