Μια εταιρεία περιβαλλοντικής έρευνας με ρίζες την Πάφο, επιχειρεί σήμερα να λύσει το πρόβλημα της μη πλήρους βιοδιάσπασης των πλαστικών που προέρχονται από φυτικές πρώτες ύλες ή που έχουν σχεδιαστεί για να βιοδιασπώνται. Πρόκειται για το έργο MagicBiomat, ένα έργο καινοτομίας και έρευνας με ευρωπαική χρηματοδότηση, την πειραματική παρακολούθηση του οποίου έχει αναλάβει σε τέσσερις χώρες της Ευρώπης η εταιρεία ISOTECH των παφιτών αδελφών Ξένιας και Μιχάλη Λοϊζίδη.
Μιλώντας στο PafosNet η ακτομηχανικός Ξένια Λοιζίδου επεσήμανε ότι θα πρέπει να γνωρίζουμε σε βάθος τί σημαίνει πραγματικά ότι ένα υλικό είναι «βιοδιασπώμενο» και πόσο συχνά ένα υλικό που φέρει αυτή την ετικέτα διαλύεται όντως στη φύση, όπως υπονοεί.
Με απλά λόγια, επισημαίνει, βιοδιάσπαση σημαίνει ότι ένα υλικό «σπάει» φυσικά από μικροοργανισμούς και μετατρέπεται σε απλές, ακίνδυνες ουσίες, όπως νερό και άνθρακα. Αυτό όμως δεν συμβαίνει αυτόματα και παντού, τονίζει η κ. Λοιζίδου, αφού χρειάζονται οι σωστές συνθήκες θερμοκρασίας, υγρασίας και συγκεκριμένοι μικροοργανισμοί.
Αντίστοιχα, ο όρος βιοπλαστικά χρησιμοποιείται συχνά για πλαστικά που είτε προέρχονται από φυτικές πρώτες ύλες είτε έχουν σχεδιαστεί για να βιοδιασπώνται, αναφέρει. Όμως δεν σημαίνει ότι θα αποδομηθούν γρήγορα στο έδαφος, στο νερό ή στη θάλασσα. Πολλά από αυτά λειτουργούν όπως υπόσχονται μόνο σε ειδικές, ελεγχόμενες εγκαταστάσεις κομποστοποίησης ή αναερόβιας χώνευσης.
Στην πράξη, σύμφωνα με την Ξένια Λοιζίδου, όταν τέτοια υλικά βρεθούν στο φυσικό περιβάλλον συχνά δεν βιοδιασπώνται πλήρως αλλά σπάνε σε μικρά κομματάκια ελευθερώνοντας μικροπλαστικά.
Αυτό το πρόβλημα επιχειρεί να λύσει το MagicBiomat, ένα έργο έρευνας και καινοτομίας που χρηματοδοτείται από το Horizon Europe. Στόχος του είναι η ανάπτυξη βιοπλαστικών που να έχουν προγραμματισμένη και επαληθεύσιμη βιοδιάσπαση σε πραγματικές περιβαλλοντικές συνθήκες, αναλύει η κ. Λοιζίδου:
Το έργο αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη ώστε η αντοχή, η απόδοση και το τέλος ζωής ενός υλικού να σχεδιάζονται ταυτόχρονα. Έτσι, η διαδικασία της βιοδιάσπασης αποτελεί παράμετρο σχεδιασμού των υλικών, σε αντίθεση με τα ισχύοντα μέχρι τώρα.
Το MagicBiomat εστιάζει σε αγροτικές μεμβράνες εδαφοκάλυψης και σε χάρτινες συσκευασίες με πολυμερική επίστρωση, που δυσκολεύουν την ανακύκλωση και συχνά καταλήγουν στο περιβάλλον. Στόχος είναι να δημιουργηθούν υλικά που να μπορούν να παραχθούν σε βιομηχανική κλίμακα και να μην προκαλούν πλαστική ρύπανση.
Η κυπριακή εταιρεία Περιβαλλοντικής Έρευνας & Συμβουλευτικών Υπηρεσιών ISOTECH των παφιτών αδελφών Ξένιας και Μιχάλη Λοϊζίδη έχει αναλάβει την πειραματική παρακολούθηση της βιοδιάσπασης των υλικών σε τέσσερις χώρες της Ευρώπης με την εγκατάσταση επιτόπου συστημάτων παρακολούθησης.
Η βιοχημικός, Δήμητρα Ορθοδόξου, επιστημονική υπεύθυνη της ISOTECH, δήλωσε στο PafosNet ότι οι πλαστικές μεμβράνες εδαφοκάλυψης που χρησιμοποιούνται στις αγροτικές καλλιέργειες βοηθούν στην αύξηση της παραγωγής, μειώνοντας τη χρήση φυτοφαρμάκων και τη κατανάλωση νερού. Αφήνουν όμως ένα μεγάλο αποτύπωμα μικροπλαστικών με δυνητικά σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία μας.
Η παραγωγή μεμβράνων σχεδιασμένων για να βιοδιασπούνται προγραμματισμένα και προσαρμοσμένα σε διαφορετικές περιβαλλοντικές συνθήκες, από τις ψηλές θερμοκρασίες της Κύπρου μέχρι στα παγωμένα εδάφη της Σουηδίας, θα συμβάλει σημαντικά στη μείωση της πλαστικής ρύπανσης, τονίζει.
Η επιστημονική ομάδα της ISOTECH έχει αναλάβει την παρακολούθηση της βιοδιάσπασης των βιοπλαστικών που ετοιμάζει το έργο MagicBiomat, σε διάφορες περιβαλλοντικές συνθήκες, σε τέσσερις χώρες της Ευρώπης, συνεισφέροντας έτσι με πολύτιμα δεδομένα πεδίου σε αυτή την πρωτοποριακή έρευνα. Το έργο φιλοδοξεί να συμβάλει σε μια πιο αξιόπιστη κυκλική βιοοικονομία, με πραγματικό περιβαλλοντικό όφελος, αναφέρει η κ. Ορθοδόξου.
Στο έργο συμμετέχουν πανεπιστήμια, ερευνητικοί οργανισμοί και επιχειρήσεις από επτά χώρες της Ευρώπης, κατέληξε.
