Της Γεωργίας Παπακωνσταντίνου
Στην ερώτηση «Τί είναι το άγχος;» θα το ορίζαμε ως μια δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση, της οποίας η ένταση του υπερβαίνει τα όρια αντοχής μας, φθείροντας την ψυχική και σωματική μας υγεία. Ωστόσο, με μια βαθύτερη προσέγγιση, αντιλαμβανόμαστε πως το άγχος δεν είναι εκ φύσεως αρνητικό. Σε φυσιολογικά επίπεδα, λειτουργεί ως κινητήριος δύναμη κρατώντας μας σε εγρήγορση, μας βοηθά να οργανωνόμαστε και να ανταποκρινόμαστε σε απαιτητικές καταστάσεις. Η λεπτή γραμμή που διαχωρίζει το «παραγωγικό» από το «μη παραγωγικό» άγχος, σχετίζεται με την έντασή του και τον βαθμό στον οποίο επηρεάζει τη λειτουργικότητά μας, καθώς και με το κατά πόσο μας επιτρέπει να παραμένουμε δημιουργικοί και προσαρμοστικοί στις απαιτήσεις της καθημερινότητάς μας.
Η κατανόηση αυτού του διαχωρισμού είναι κρίσιμη, διότι όταν το άγχος παύει να είναι παραγωγικό, οι συνέπειες του εκδηλώνονται έντονα επηρεάζοντας τόσο το σωματικό όσο και το ψυχολογικό μας επίπεδο.
Σωματικά, συνδέεται με πονοκεφάλους, ταχυπαλμίες, εφίδρωση, κόπωση ενώ αποτελεί παράγοντα πυροδότησης εμφάνισης γαστρεντερικών διαταραχών, καρδιαγγειακών προβλημάτων, αυτοάνοσων νοσημάτων και μια τεράστια λίστα σωματικών επιπτώσεων. Σε ψυχολογικό επίπεδο, φαίνεται να επηρεάζει την συγκέντρωση μας καθώς και να προκαλεί αϋπνίες, ευερεθιστότητα και συχνά, αισθήματα ανεπάρκειας, με αυτά να αποτελούν ένα μικρό δείγμα των ψυχολογικών επιπτώσεων.
Η διαχείριση του άγχους απαιτεί μια πολυδιάστατη προσέγγιση καθώς δεν βασίζεται σε μια «μαγική λύση». Ορισμένες αποτελεσματικές πρακτικές περιλαμβάνουν:
Τεχνικές Χαλάρωσης: όπως οι βαθιές αναπνοές, ο διαλογισμός, η γιόγκα που βοηθούν στην ηρεμία του μυαλού και στην μείωση των επιπέδων του άγχους
Σωματική Άσκηση: ακόμα και λίγα λεπτά περπάτημα είναι αρκετά ώστε να μειωθούν τα επίπεδα κορτιζόλης («ορμόνη του στρες») και να αυξηθούν τα επίπεδα ενδορφινών («ορμόνες ευτυχίας»)
Οργάνωση Χρόνου και Προτεραιοτήτων: περιορίζεται το αίσθημα σωματικής και πνευματικής υπερφόρτωσης
Κοινωνική Υποστήριξη: Μοιράσου τις σκέψεις και τα συναισθήματα σου με άτομα που εμπιστεύεσαι
Ψυχοθεραπευτική Παρέμβαση: βοηθώντας στην κατανόηση και επεξεργασία των βαθύτερων αιτιών άγχους με αποτέλεσμα την καλύτερη διαχείριση τους
Μικρή Άσκηση Εφαρμογής
Μόλις βιώσεις άγχος, δοκίμασε:
Κλείσε για δύο λεπτά τα μάτια σου.
Πάρε αργές, βαθιές αναπνοές, παρατηρώντας πώς γεμίζει και αδειάζει ο θώρακάς σου. (εισπνοή από την μύτη για 4 δευτερόλεπτα, κράτημα αναπνοής για άλλα 4 δευτερόλεπτα, εκπνοή από το στόμα για 4 δευτερόλεπτα, κράτημα αναπνοής ξανά για 4 δευτερόλεπτα, επανέλαβε τουλάχιστον 3 λεπτά)
Σημείωσε πώς νιώθεις πριν και μετά.
Μια τόσο απλή πρακτική μπορεί να γίνει το πρώτο σου «εργαλείο» για να μειώσεις την ένταση της στιγμής.
Η ουσία είναι ότι το άγχος δεν χρειάζεται να βιώνεται ως ένας ανεξέλεγκτος εχθρός. Με επίγνωση, σωστή καθοδήγηση και υγιείς στρατηγικές, μπορεί να μετατραπεί σε μια δύναμη που, αντί να μας καταβάλλει, μας δίνει την ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τον εαυτό μας και να αναπτύξουμε ανθεκτικότητα απέναντι στις προκλήσεις της ζωής.
Γεωργία Παπακωνσταντίνου
Εγγεγραμμένη Συμβουλευτική Ψυχολόγος (Α.Μ. 1044)
Ανδροκλέους 2, 8010 Πάφος
94041161
